|
|
|
|
Bilteni - Mišja groznica Hemoragijska groznica sa bubreznim sindromom Kako da se zastitimo 
Hemoragijska groznica sa bubreznim sindromom (HGBS), poznata kao "misja groznica" je akutna virusna, prirodnozarisna bolest. Karakterise je nagli pocetak, visoka temperatura i hemoragicni sindrom-krvavljenje u kozi, sluzokozama i unutrasnjim organima.Oboljenje ljudi od HGBS prvi put je opisano 1884. u Koreji, a u Srbiji je prva epidemija otkrivena 1961. godine na Fruskoj gori. Kasnije su utvrdjena prirodna zarista (prirodno zariste HGBS je mesto u prirodi gde borave misoliki glodari zarazeni virusom i svojim izlucevinama zagadjuju to mesto) ove bolesti i u drugim krajevima nase zemlje. Obolevanje ljudi od "misje groznice" javlja se cesce u pojedinacnim slucajevima, a redje grupno, kao epidemija, narocito u godinama kada je znatno povecana brojnost glodara ("misja godina"). To je obicno od maja do oktobra. Uzrocnik "misje groznice" je virus Hantaan. Rezervoar i izvor uzrocnika su razne vrste misolikih glodara - sumski, poljski, domaci mis, domaci pacov i drugi. 
Zarazeni glodari preko svojih izlucevina (pljuvacke, mokrace i izmeta) zagadjuju spoljnu sredinu (zemljiste, vodu i predmete) i hranu.Zarazavanje ljudi nastaje u prirodnim zaristima, najcesce udisanjem prasine ili upotrebom hrane i vode koji su zagadjeni svezim izlucevinama zarazenih glodara. Direktan dodir sa glodarima (hvatanje, ubijanje i slicno) takodje moze dovesti do zarazavanja ljudi. Bolest se ne prenosi sa coveka na coveka. KARAKTERISTIKE OBOLJENJA Vreme odmomenta zarazavanja do pojave znakova bolesti iznosi 3-45 dana, cesce 3-4 sedmice. Bolest pocinje naglo. Javlja se visoka temperatura (od 38 °C do 40 °C), drhtavica, glavobolja, bolovi u grlu, zedj i suvoca usta. Crvenilo moze da bude izrazeno na sluzokozi oka, kozi lica i vrata. Mogu da se jave i znaci hemoragicnog sindroma - krvarenja iz nosa i slaba krvarenja u sluzokozi oka. Pocetna faza bolesti traje 1 - 3 dana. 
Bubrezni period (druga faza bolesti) se razvija izmedju 3. i 11. dana, kada dolazi do pada temperature, pojave ospe i bolova u kostima.Javljaju se znaci ostecenja bubrega (smanjena kolicina mokrace), bolovi u trbuhu i krvarenja iz pojedinih organa. Treca faza nastaje do 13. dana bolesti sa prestankom povracanja, bolova u kostima i trbuhu. U ovoj fazi je izrazena slabost, zedj i suvoca usta, uz poboljsanje opsteg stanja. U zavisnosti od tezine oboljenja i lecenja u sledecoj fazi bolesti, do ozdravljenja dolazi za 4 - 12 sedmica. "Misja groznica" se najcesce javlja kao blago oboljenje, ali moze da bude i tesko, sa izrazenim krvarenjima i sa smrtnim ishodom (0,5% - 10,0%). Sta treba znati o misolikim glodarima 
Misoliki glodari se nalaze u prirodi (u sumama, zbunju, na livadama i njivama), u seoskim domacinstvima, naseljima, skladistima zivotnih namirnica, deponijama otpadnih materijala i na drugim mestima.U prirodi se povecan broj misolikih glodara i izrovarenih rupa glodara javlja u "misjoj godini". Tada ljudi, u toku boravka u prirodi, najcesce dolaze u dodir sa glodarima i njihovim izlucevinama. Ako su misoliki glodari, zarazeni uzrocnikom ove bolesti, oni svojim izlucevinama zagadjuju spoljnu sredinu (zemljiste, vodu za pice i predmete) i namirnice. Kako se zastititi od hemoragijske groznice Izbegavati boravak u prirodnim zaristima HGBS-a, narocito u godinama kada je povecana brojnost misolikih glodara. Izbegavati boravak u bujnoj vegetaciji niskog rastinja (gde se glodari razmnozavaju) i terene koji su izrovareni misjim rupama. 
Za boravak u prirodi birati mesta gde nema misolikih glodara i tragova postojanja glodara.Obavezno prati voce i povrce pre upotrebe, koje je moglo da bude zagadjeno izlucevinama glodara. Zivotne namirnice i vodu za pice obavezno zastititi od glodara, narocito za vreme boravka u sumi, polju, vikendici, na izletu i drugim mestima u prirodi. Redovno uklanjati otpatke hrane, a mesto za prikupljanje otpadnih materija zastititi od pristupa glodara. Izbegavati direktan dodir sa glodarima i predmetima zagadjenim svezim izlucevinama glodara. Ako ste posle boravka u prirodi oboleli sa znacima karakteristicnim za HGBS (povisena temperatura, hemoragicni sindrom ili ostecenje bubrega), odmah se javite lekaru radi preduzimanja blagovremenog lecenja. 
Pri pregledu, lekaru obavezno navedite podatak o boravku u prirodi (selo, suma, vikendica, izlet i drugo) i mogucem dodiru sa glodarima.Unistavanje glodara (deratizaciju) vrsiti pod nadzorom strucnih sluzbi u seoskim domacinstvima i naseljima i oko naseljenih mesta u blizini zarista, stambenim blokovima, parkovima, deponijama i mestima gde su otkriveni oboleli od "misje groznice". Osnovna preventivna mera je unistavanje glodara (deratizacija).
|
